Wydłużone czaszki opowiadają historię upadku Imperium Rzymskiego i najazdu Hunów
1 maja 2020, 10:20Gdy w V wieku Hunowie najechali Europę Środkową, Rzymianie w znaczniej mierze opuścili Panonię, prowincję, której duża część leżała na terenie dzisiejszych zachodnich Węgier. Trwająca już od dekad wielka wędrówka ludów zmieniała kształt osadnictwa i kultury Europy. Od dziesięcioleci na Węgrzech znajdowano niezwykłe wydłużone czaszki, liczące sobie ponad 1000 lat
Izoflawony sojowe wspomagają terapię kostniakomięsaka
24 września 2020, 05:04Amerykańskie specjalistki wykorzystały związki z soi, by wspomóc terapię kostniakomięsaka, nowotworu występującego głównie u dzieci i młodych dorosłych. Wyniki ich badań ukazały się w piśmie Acta Biomaterialia.
Tłusty czwartek, pączki i ostatki okiem specjalistek z PAN-u
11 lutego 2021, 11:47Tłusty czwartek kojarzy się z pączkami. Czym różnią się współczesne pączki od tych wysmażanych kilka wieków temu? Jakie zwyczaje towarzyszyły świętowaniu końcówki karnawału? Na te pytania odpowiedziały specjalistki z Archiwum PAN w Warszawie oraz Instytutu Rozrodu Zwierząt i Badań Żywności PAN w Olsztynie.
Hiszpania: wizygocki grób w pobliżu pustelni
20 września 2021, 18:23W pobliżu głównego wejścia do pustelni San Tirso y San Bernabé, znajdującej się w kompleksie krasowym Ojo Guareña w Górach Kantabryjskich 100 km na północ od Burgos, odkryto wizygocki grób. Wewnątrz znajdował się szkielet dorosłej osoby pochowanej na plecach z głową skierowaną na zachód. Pochówek umieszczono pomiędzy dwiema niewielkimi skałami.
Wieża strażnicza, 85 grobów i świątynia Izydy – nowe odkrycie w Egipcie
9 maja 2022, 10:59Okolice Gabal El Haridi w egipskiej prowincji Sauhadż znane są z obecności tam materiału archeologicznego pochodzącego z okresu od VI Dynastii (ok. 2345 – ok. 2181 p.n.e.) aż po okres rzymski i koptyjski. Podczas najnowszego sezonu wykopalisk znaleziono tam 85 grobów, wieżę strażniczą i świątynię.
Nietoperze i archeologia. Przyrodnicy z Poznania pracują w Starej Dongoli w Sudanie
31 stycznia 2023, 13:18Niektóre zabytkowe budowle na stanowisku archeologicznym w Starej Dongoli (Sudan) są zasiedlone przez nietoperze. By zbadać interakcje między zwierzętami, zabytkami i pojawiającymi się tu ludźmi, naukowcy z Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu (UPP) dołączyli w styczniu br. do ekspedycji
W grobowcu nieznanego wcześniej króla Majów odkryto wspaniałą maskę z jadeitu
1 lutego 2024, 08:41W królewskim pochówku w Chochkitam w pobliżu Petén w Gwatemali znaleziono wspaniałą jadeitową maskę. Przedstawia ona boga burzy. Maskę wykonano z kawałków jadeitu, a oczy i usta wypełniono muszlami małży z rodzaju zawiaśników. Dzięki półprzezroczystym muszlom maska prezentuje się szczególnie wspaniale, gdy jest podświetlona od tyłu. Zabytek datowany jest na rok 350.
Unikatowa czerwona kość prącia w rzymskim depozycie wotywnym w Wielkiej Brytanii
13 stycznia 2025, 07:35W kamieniołomie w Ewell (Surrey) na południe od Londynu, w rytualnym depozycie z czasów rzymskich, znaleziono unikatową pomalowaną na czerwono kość psiego prącia. Nie znamy żadnych innych przykładów barwionych ochrą kości z czasów rzymskich lub epoki żelaza z terenu Brytanii. Biorąc zaś pod uwagę kontekst, w jakim kość została znaleziona, wydaje się prawdopodobnym, że kość stanowi przedmiot rytualny, stwierdzili autorzy badań.
W Grecji odkryto najstarsze drewniane narzędzia wykonane przez człowieka
3 lutego 2026, 12:34Środkowy plejstocen (774–129 tysięcy lat temu) to ważny okres ewolucji człowieka. Rodzaj Homo zaczął wykazywać wówczas coraz bardziej złożone zachowania, opracowywał coraz doskonalsze technologie. Międzynarodowy zespół naukowy zidentyfikował właśnie najstarsze drewniane narzędzia wykorzystywane przez ludzi. Zespół profesor Ketariny Harvati z Uniwersytetu w Tybindze i doktor Annemieke Milks z University of Reading opisał na łamach PNAS dwa narzędzia znalezione na stanowisku Marathousa 1 w Grecji.
Światło w nocy wpływa na budowę i funkcjonowanie serca?
11 września 2026, 10:32Analiza danych ponad 11 tysięcy osób wykazała, że ekspozycja na światło podczas nocnego odpoczynku była związana z niekorzystnymi zmianami w budowie i funkcjonowaniu serca. Jin Dai, Wen Dai, Yoriko Heianza i Lu Qi z Tulane University oraz Uniwersytetu Harvarda przeanalizowali wyniki pomiarów wykonywanych w latach 2013–2015, o których informacje znajdują się w bazie UK Biobank. Uczestnicy przez tydzień nosili na nadgarstku urządzenia rejestrujące ruch oraz natężenie światła, dzięki czemu można było ocenić ich indywidualną ekspozycję na światło.
